Στα περισσότερα ελληνικά γήπεδα υποδομών, η μία και μοναδική πραγματικότητα είναι η συνθετική μοκέτα. Από τις προπονήσεις των μικρών αθλητών μέχρι τα ανεπίσημα τουρνουά, το 100% σχεδόν των δραστηριοτήτων διεξάγεται σε επιφάνειες που δεν θυμίζουν φυσικό χορτάρι ούτε σε αίσθηση ούτε σε συμπεριφορά. Την ίδια στιγμή, τα περισσότερα παιδιά συνεχίζουν να φορούν παπούτσια με τάπες FG, σχεδιασμένα αποκλειστικά για φυσικό χόρτο. Ο συνδυασμός αυτός δημιουργεί ένα ασύμβατο που οι ειδικοί έχουν ήδη εξηγήσει, αλλά η αθλητική πραγματικότητα της χώρας επιμένει να αγνοεί.
Η τριβή που «χτυπά» στο γόνατο
Στο συνθετικό τάπητα η πρόσφυση είναι υψηλότερη και η επιφάνεια πολύ πιο σταθερή. Αυτό σημαίνει ότι το στήριγμα του ποδιού δεν γλιστρά ελεγχόμενα, αλλά «κολλάει» στο έδαφος, μεταφέροντας τη ροπή και το φορτίο απευθείας στο γόνατο. Για παιδιά 8–14 ετών, των οποίων οι επιφύσεις βρίσκονται ακόμη σε ανάπτυξη, η επιβάρυνση αυτή μπορεί να γίνει σημαντικός παράγοντας τραυματισμού.
Η διεθνής βιβλιογραφία είναι ξεκάθαρη:
-
Wannop & Stefanyshyn (2016): μεγαλύτερη πρόσφυση σημαίνει αυξημένη φόρτιση σε χιαστό και γόνατο.
-
Lambson et al. (1996): τα παπούτσια υψηλής πρόσφυσης συνδέονται με μεγαλύτερη συχνότητα τραυματισμών.
-
Dowling et al. (2010): αν το παπούτσι δεν αποκολλάται στη στροφή, η άρθρωση επιβαρύνεται.
-
Olsen et al. (2003): οι σκληρές επιφάνειες αυξάνουν τη ροπή στο γόνατο.
-
Thomson et al. (2019): οι σόλες TURF / AG έχουν σαφώς χαμηλότερη περιστροφική τριβή.
Ο κοινός παρονομαστής είναι απλός: Παπούτσι FG σε μοκέτα = λάθος επιλογή.
Osgood–Schlatter: Όταν η ανάπτυξη «προειδοποιεί»
Η συχνή καταπόνηση, σε συνδυασμό με λάθος παπούτσια και σκληρή συνθετική επιφάνεια, μπορεί να επιταχύνει συμπτώματα όπως η Osgood–Schlatter, μια αποφυσίτιδα που εμφανίζεται συχνά σε παιδιά αθλητές. Δεν πρόκειται για επικίνδυνη κατάσταση, αλλά είναι σαφής ένδειξη ότι το σώμα αναπτύσσεται και αντιδρά στο υπερβολικό φορτίο.
Τα ελληνικά γήπεδα και το πρόβλημα της μη πιστοποίησης
Η εικόνα των ελληνικών συνθετικών γηπέδων υποδομών είναι γνωστή: μοκέτες δεκαετίας, ελάχιστο ή φθαρμένο crumb rubber, σκληρές επιφάνειες, περιοχές χωρίς μπιλάκια και ανύπαρκτοι τεχνικοί έλεγχοι.
Αυτό συμβαίνει γιατί τα περισσότερα ιδιωτικά γήπεδα 5x5 λειτουργούν όχι ως αθλητικές εγκαταστάσεις αλλά ως «χώροι αναψυχής». Επομένως, δεν υποχρεώνονται σε:
-
ανανέωση infill
-
ελέγχους απορρόφησης κραδασμών
-
πιστοποίηση καταλληλότητας
-
τεχνικούς ελέγχους επιφάνειας
-
ειδικές προδιαγραφές για αναπτυξιακές ηλικίες
Ο μοναδικός φορέας που διαθέτει επίσημη διαδικασία ελέγχου στην Ελλάδα είναι η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, μέσω του συστήματος Αδειοδότησης Αθλητικών Εγκαταστάσεων. Όμως ελάχιστα γήπεδα 5x5 έχουν λάβει τέτοια άδεια.
Σε διεθνές επίπεδο, ο φορέας που καθορίζει τα στάνταρ συνθετικών γηπέδων είναι η FIFA, με ελέγχους που αφορούν:
-
απορρόφηση κραδασμών
-
πρόσφυση παπουτσιού και επιφάνειας
-
ταχύτητα κύλισης
-
ασφάλεια παίκτη
-
ποσοτικότητα και ποιότητα infill
Στην Ελλάδα, τα γήπεδα με πιστοποίηση τέτοιου επιπέδου παραμένουν ελάχιστα.
Τι χρειάζεται να αλλάξει
Για να προστατευτούν οι μικροί αθλητές, απαιτείται άμεση και υποχρεωτική διαδικασία προστασίας και ελέγχου:
-
ετήσια συντήρηση της μοκέτας και ανανέωση infill, ιδανικά κάθε άνοιξη
-
πιστοποίηση καταλληλότητας για αναπτυξιακές ηλικίες
-
σαφής οδηγία απαγόρευσης χρήσης παπουτσιών FG σε συνθετικές επιφάνειες
-
υποχρεωτική σήμανση σε κάθε είσοδο γηπέδου
Η ταμπέλα που πρέπει να υπάρχει παντού
Κάθε γήπεδο συνθετικού χλοοτάπητα θα έπρεπε να διαθέτει ξεκάθαρη σήμανση:
-
Απαγορεύεται το κάπνισμα
-
Απαγορεύονται τα παπούτσια FG / SG
-
Σήμανση θέσης απινιδωτή
Μικρή αλλαγή, μεγάλη διαφορά στην ασφάλεια.
Συμπέρασμα
Το παιδικό ποδόσφαιρο δεν χρειάζεται να κουβαλάει κινδύνους που δεν του ανήκουν. Η γνώση είναι ξεκάθαρη, η τεχνολογία υπάρχει, τα σωστά παπούτσια επίσης. Αυτό που λείπει είναι η ενημέρωση, η καθοδήγηση και –πάνω απ’ όλα– η ευθύνη από φορείς, ακαδημίες, γονείς και ιδιοκτήτες γηπέδων.
Η ασφάλεια των παιδιών δεν μπορεί να είναι ζήτημα συνήθειας ή μίμησης. Είναι υποχρέωση.
Βασισμένο σε κείμενο του Βασίλη Πρωτοπαππά
0 Σχόλια